<< back  

PROVERBI ASCOLANI


nota:
considerata la diffcoltà di rendere alla perfezione alcuni suoni dialettali, ho preferito non complicare il testo con troppi segni di difficile lettura. Mi sono limitato ad evidenziare una sola, frequentissima lettera: la ë, il cui suono è assimilabile alla "e" muta francese.



La vita è na 'ffacciata dë fënestra

Dagghië, dagghië, dagghië..., la cëpolla dëventa agghië

Duormë, quannë rappolla la 'allina; quannë canta lu allë, cammina

Quannë cë manga la donna casalina, perdë l'uovë e la 'allina

Së vuò chë l'amëcizia së mantenga, chë na mà vada, ch ë n'addra venga

Lu dì dopë la festa, malë a li 'amme e più a la testa

Së la mortë ci-ha crianzë, morë prima chiè natë annanzë

Biata chella casa, dovë arrentra na chierëca rasa

Chi lava la testa all'asënë, spreca lu sapò

Na canna fa pë na 'amma, nu bastò fa pë dò

Capë e lengua, jettë a Roma e può rëvennë

Capigghië e 'uajë, nnë scorta majë

Nasë chë 'uarda la testa, piu cattivë dë la tëmpesta

Li femmëne porta li capigghië lunghë, e lu cërviëllë curtë

Chi joca a lu lottë e spera dë vingë, lascia li straccë e pigghia li cingë

Lu crastò piu va llà, più fa la botta grossa

Li cà e li uarzù, ci-ha li dëfiettë dë li patrù

Li figghië è comë li diéntë, comë cë l'ha, të li tië

Tu jé comë la castagna, bella dë forë, dentrë la mahagna

Passatë li dogghië, rëvé li vogghië

Semë tutta na gentë, ma nën semë tutta na mentë

Tre femmenë e na pica, è na 'uerra nfënita

Chi ci-ha nu puorchë sulë lu fa grassë,
Chi ci-ha nu figghië sulë lu fa mattë

Stënghë chë li fratë e sappë l'uortë

Chi të loda a tuttë fiatë, o të freca o t'ë frëcatë

Li quatrì de li 'varù, va a fënì a li scaimpagnù

A me chi më battezza, m'è cheëmparë

Li bëllezzë fin'a li portë, la bëntà fin'a la mortë

Lu tristë, a scurtëcà è lu capë e la coda

'Nguillë dì dë capëdannë, tuttë li figghië rëvà a li mamme

Bbënnanzia stufa, carëstié fa famë

Chi fa la carëtà nnë spianta casa; chi va a la messa nën perdë jërnata

Uannë cëculusë, nandrannë spusë

Chëmmanna e fa da te, jé sërvitë nda nu re

Lu cumparë e la chëmmarë, pò fa quellë chë së parë

Lu cuoccë ruttë, va semprë pë casa

Corna nën nascë
votëra nën cògghië
dëscignë dë pëvërittë nën arrèscë

La 'atta fërëjòsa, fecë li mëscittë ciéchë

Uanne fërëtusë, nandrannë spusë

Frijë lu pescë e uardë lu attë

Li femmënë e lu fuochë, vò essë stëzzëcate nu puochë

Majë uazza ha mënatë li fuoscë

Culë dë femmna
nasë dë cà
semprë gnëlate sta

Morë più gnegghië chë pècura vecchië

Tè Jesë Cristë a mètë e a Madonna a raccogghië

L'omë da juochë, valë puochë

La mogghië d' 'u latrë, nnë ridë semprë

Lu lebbrë dovë nascë, la starna dovë pascë

Lu lebbrë chë lu tamburrë, nën cë së pigghia

A chi ghi'è pëzzëcatë la scerpa, ci'ha paura dë la lëscèrta

Li chiacchiërë fa li pëducchië,
li maccarù arrempië la panza

I megghië soldë spiscë è chigghië chë së magna

Erba dë majesë, donna dë paésë

E' megghië a nascë fërtënatë chë no figghië dë re

Va' chën chi è megghië dë te e pachëgghië li spesë

Lu lupë mëndëvènnë, pë la strada cammënènnë

Lu sëmarë dë settë patrù, së mëriettë dë famë

Tàgghiémë li ma' e li pié, e vèntëmë tra li mié

Lu miédëche piëtusë, fa la piaga vërmënosa

A ugnë attë, li mëscittë suò

Mogghië, maritë e figghië,
comë Dië të li dà, të li pigghië

Chi mogghië nën té, moghië manté

La razza razzëjéia, li mulë caggëjeia

E' megghië faccia roscia chë trippa moscia

Li nëputë të pota, li frategghië è li curtiegghië

L'uocchië dë lu patrò, ngrassa lu cavallë

Nu parë de recchië sordë, sa' quantë campanë stracca...

E' più vëcinë lu dentë chë lu parentë

Chi biéllë vo' chëmbarì quacchë dëlorë ha da patì

La pecura recchiammannata së la magnò lu lupë

Porta lu nasë pë në gnò, più cattiva dë lu babbò

Nasë pë nënzù, una pë casa e può nën più

La cera së cunsuma e la prëcessiò nën cammina

Lu preddë dë lu Vissë, chëmmanna e fa da isse

Lascia fa', lascia fa', rëtrëvò la mogghië prena

Së la femmëna è da puochë,
mittëgghië a ma' la lana e lu fuochë

Lu puorchë quannë s'è 'ngassatë, rëvoddëca la tina

La rabbia dë la sera, rëpunnëla pë la matina

Rësparagna, rësparagna, 'rriva lu sorreche e së lu magna

Ugnë bbè scorta, ugnë malë ha fine

Su i sëmarë scurtëcatë së ferma li moschë

Chi fa lu passë più lunghë dë la cianga, së scossa

Sërrëcittë e maccarù, manna la casa a fallërù

Chi prima nën penza, dopë sëspira

Chi ci'ha sette e spennë sié, së rëtrëvò, semprë bbé

Chi ci'ha sié e spennë settë, mai da partë nën po' mettë

Lu stabbië, più së rëmestëca e più puzza

Lu ca', moccëca semprë lu stracciò

Li tagghiëlì, chiudë la porta e vattë a dërmì

Cë mettë dë più la femmëna a rëvëstissë, che lu tiempë a rënnëvëlissë

Tocca a lu puorchë a jì arrètë a lu truocchë

Lu truoppë attrippa

Uocchië bianchë e capigghië ruscë
nën të fëdà së nën li cunuscë

Uocchië bianchë, pelë cané, libbëra nos domminë

Carnavalë de malë vogghië,
uoja li maccarù, dëmà li fogghië

L'òmë da vì, nnë valë nu quatrì

Chi nën pò vattë l'asëne, vattë lu mmastë

Ossa vecchië, accongia li fogghië

Votte piéna e mogghië 'mbriaca

La vrëogna chi la stima è na carogna

 

<< I Dialetti