<< back PROVERBI METEREOLOGICI
nota:
considerata la diffcoltà di rendere alla perfezione alcuni suoni dialettali, ho preferito non complicare il testo con troppi segni di difficile lettura. Mi sono limitato ad evidenziare una sola, frequentissima lettera: la ë, il cui suono è assimilabile alla "e" muta francese.


*
Proverbio di un contadino dell'Ascensione:
Santa Bibiana, quaranta di' e 'na settemana.
Significato: il tempo del giorno di S.Bibiana (2/12) sara' lo stesso dei 47 gg successivi.
(Collaborazione del lettore Marco Traini)
*
L'archë dë la matina

arrémpië la tina;

l'archë dë la sera

tuttë lu munnë rassërena



Palma 'mbossa, Régnë asciuttë



Chi sappa la vigna d'a'ustë

arrémpië lu tënarë dë mustë



A la prima acqua d'a'ustë

arëmittë lu manëchë e lu bustë



Uannë 'n cë së caca sotta a cèrqua



San Giuseppë: la cannëva rëchëperta



Lu dì dë l'Ascënziò,

së piovë, lu gra cala nu cantò,

së nën piovë, në cala dò



Quannë nenguë a carrëcigghië,

puovëra mamma chë ci-ha li figghië



Quannë canta lu chëculë,

sèttë a piove, a rascëcà unë sulë



Tre miscë canta lu cucchë:

maggë, aprilë e giugnë tutte



Dié cë në libbrë da lu bbuonë jënnarë,

la fanga d'a'ustë e la staggiò dë maggë



San Gëvannë,

pigghia la faggë e vannë



San Piétrë,

pigghia la faggë e miétë



Fëbbrarë, curtë e malë cavàtë



Fëbbrarittë curtë, curtë:

së ghi'arëvé, fa pejë dë tuttë



Quannë casca la fëllènia, së rëuasta lu tiempë



Sëttèmbrë,

li ficura è fattë e l'uva rëpènnë



Ghianna, liva, mmustë,

cë rëvëdémë lu mesë d'a'ustë



Aprilë: non ti scoprirë;

maggë: adaggë, adaggë;

giugnë: fin'a lu pugnë



Së jënnarë nnë jënnaréja,

tuttë li miscë rëtrëscéja



Sant'Antonië dë Jënnarë,

ora menza dë vantarë



Së piovë dë giugnë,

léva lu pa dë lu furnë



La staggiò, nën së l'è magnata mai lu lupë



Quannë la mëntagna sbraca,

vinnë lu mantiellë e compra la capra;

quannë la mëntagna raccapèlla,

vinnë la capra e compra la mantèlla



Marzë,

scrpë e cazzittë arrètë a la cascia



Dëcèmbrë:

annanzë më cocë, dë rètë më ngégnë



San Lërènzë,

la nocë pë lu dèntë



Nuvëlë a canëstrèllë,

piovë a catënellë



Marzë ammazza l'omë,

aprilë së n'ha u nomë



Fa più na tëmpërola a marzë, aprilë,

chë no nu carrë d'orë a chi lu tira



Ningua, ningua, së vò nënguà:

sò ccisë lu puorchë, so fattë lu pa



Aprilë,

comë lu piantë lu rëtirë



'Prilë, 'prëlì:

na piëviccëca a lu dì,

parë nottë a mienzë dì



Quannë fa li bëscié i bèllë,

lu tiémpë së raccapèlla;

quannë fa li bëscié li bruttë,

lu tiémpë së rëfà tuttë



San Giorgë rëvà pë lu callë;

San Marchë lu rëporta;

San Fëlippë e Giachëmë lu spannë



Aprilë,

fa rëméttë n'chëcchëvilë



Quannë l'uva fa la rèsta

nnë vò l'acqua su la testa



O tardë o rëtrivë

lu chëculë canta d'aprilë



Quannë rëzurla la pecura o së cicca, fa tiémpë cattivë



Quannë lu solë cala chë lu sacchë,

la mmërnata è longa e cattiva



Quannë lu cuorvë scurnacchia,

o viéntë o acqua



Quannë 'n ciélë cë sta la lana, piovë pë na sëttëmana



La nevë marzarola

comë la socëra e la nora



San Martì:

la nevë pë li spì



O priestë o tardë

lu chëculë canta dë maggë



Quannë allampa llà 'n Tëscì,

së fa nottë, nën fa dì



Aprilë:

lu doggë tèssë, lu biéllë dormirë



Quannë lu mattë canta,

së rëcagna lu tiempë



Lu tiempë rëfattë dë vënardì

dura fin'a che l'asënë trotta



Quannë canta lu chëculë,

lu patrò tè ì lla 'n culë;

quannë canta la frënguélla,

lu uarzò trattè la lengua



A uttobrë li cantinë

tuttë ci-ha li vottë pinë



Quannë piovë e tira viéntë,

chiudë l'uscë e stattë dentrë



Lu piovë d'aprilë arrémpië lu varrilë



La vëtrëjola

fa lu pà chë l'ova



Quannë li pecura së votta,

vò tërà lu vientë



Quannë va bbé a lu cuocchië,

va malë a lu zuocchë